Ayuda
Ir al contenido

Dialnet


A construción social do risco no ecosistema informativo dixital: dos medios de comunicación á intelixencia artificial no caso do gas

  • Autores: Noel Pascual Presa
  • Directores de la Tesis: Berta García Orosa (dir. tes.)
  • Lectura: En la Universidade de Santiago de Compostela ( España ) en 2026
  • Idioma: gallego
  • Programa de doctorado: Programa de Doctorado en Comunicación e Información Contemporánea por la Universidad de Santiago de Compostela
  • Enlaces
    • Tesis en acceso abierto en: MINERVA
  • Resumen
    • español

      El gas radón constituye un riesgo para la salud pública a nivel mundial siendo la primera causa de cáncer de pulmón en no fumadores y la segunda en fumadores. Su origen tiene lugar en la propia cadena de desintegración del uranio, principalmente en rocas y suelo. Cuando el radón emana del terreno se puede acumular en espacios cerrados como viviendas y lugares de trabajo. Durante el proceso de descomposición se generan partículas radioactivas que se vinculan al aire que respiramos, y al ser inhaladas se adhieren a las células del aparato respiratorio especialmente a las paredes pulmonares- pudiendo dañar el ADN y aumentando de esta forma el riesgo de desarrollar cáncer de pulmón. Este fenómeno es la principal fuente de radiación ionizante para el ser humano a lo largo de su vida. Su impacto a nivel epidemiológico se ve agravado por el carácter silencioso de la exposición, ya que es un gas incoloro, inodoro e insípido, que dificulta su detección y convierte la concienciación de la población en una herramienta fundamental de prevención. La adopción de comportamientos de mitigación y autoprotección -como la medición de concentraciones en viviendas u espacio de trabajo, la ventilación adecuada o el sellado de pisos y paredes- resultan clave para reducir los efectos nocivos de este gas. Sin embargo, estas conductas preventivas dependen en gran medida de la percepción por parte de la ciudadanía, que a su vez se configura a través del ecosistema informativo que influye significativamente en la construcción de este riesgo. En un entorno cada vez más digitalizado, los actores y fuentes que lo conforman juegan un papel decisivo en la construcción social del riesgo. La forma en que se comunica el radón en estos espacios determinará, en última instancia, la capacidad de la sociedad para comprender su magnitud. En este contexto, la fragmentación mediática, la credibilidad en el sector científico, el auge de las redes sociales, la consolidación de la búsqueda web y la reciente irrupción de la IA, están transformado las dinámicas de acceso, producción y búsqueda de información. Emerge por tanto la necesidad de comprender cómo este ecosistema informativo digital incide en la construcción social del radón que resulta clave para impulsar la sensibilización y concienciación.

    • galego

      O gas radon constitúe un risco para a saúde pública a nivel mundial sendo a primeira causa de cancro de pulmón en non fumadores e a segunda en fumadores. A súa orixe ten lugar na propia cadea de desintegración do uranio, principalmente en rocas e chan. Cando o radon emana do terreo pódese acumular en espazos pechados como vivendas e lugares de traballo. Durante o proceso de descomposición xéranse partículas radioactivas que se vinculan ao aire que respiramos, e ao ser inhaladas adhírense ás células do aparello respiratorio -especialmente ás paredes pulmonares- podendo danar o ADN e aumentando desta forma o risco de desenvolver cancro de pulmón. Este fenómeno é a principal fonte de radiación ionizante para o ser humano ao longo da súa vida. O seu impacto a nivel epidemiolóxico vese agravado polo carácter silencioso da exposición, xa que é un gas incoloro, inodoro e insípido, que dificulta a súa detección e converte a concienciación da poboación nunha ferramenta fundamental de prevención. A adopción de comportamentos de mitigación e autoprotección -como a medición de concentracións en vivendas ou espazo de traballo, a ventilación adecuada ou a selaxe de pisos e paredes- resultan clave para reducir os efectos nocivos deste gas. Con todo, estas condutas preventivas dependen en gran medida da percepción por parte da cidadanía, que á súa vez se configura a través do ecosistema informativo que inflúe significativamente na construción deste risco. Nunha contorna cada vez máis dixitalizada, os actores e fontes que o conforman xogan un papel decisivo na construción social do risco. A forma en que se comunica o radon nestes espazos determinará, en última instancia, a capacidade da sociedade para comprender a súa magnitude. Neste contexto, a fragmentación mediática, a credibilidade no sector científico, o auxe das redes sociais, a consolidación da procura web e a recente irrupción da IA, están transformado as dinámicas de acceso, produción e procura de información. Emerxe por tanto a necesidade de comprender como este ecosistema informativo dixital incide na construción social do radon que resulta clave para impulsar a sensibilización e concienciación.

    • English

      Radon gas poses a significant global public health risk, being the leading cause of lung cancer among non-smokers and the second leading cause among smokers. It originates from the natural decay of uranium, which is primarily found in rocks and soil. When radon seeps from the ground, it can accumulate in enclosed spaces, such as homes and workplaces. During its decay, it releases radioactive particles that attach to the air we breathe. Once inhaled, these particles adhere to the cells of the respiratory system, particularly the pulmonary walls, where they can damage DNA and thereby increase the risk of developing lung cancer. This phenomenon is the main source of ionising radiation exposure for humans over the course of their lives. The epidemiological impact of radon exposure is exacerbated by the fact that radon is a colourless, odourless and tasteless gas. This makes detection difficult and renders public awareness a crucial tool for prevention. Adopting mitigation and self-protection behaviours, such as measuring indoor concentrations, ensuring proper ventilation and sealing floors and walls, is key to reducing the harmful effects of this gas. However, such preventive behaviours depend largely on public perception, which is shaped in turn by the information ecosystem that significantly influences how this risk is socially constructed. In an increasingly digitalised environment, the actors and sources that comprise this ecosystem play a pivotal role in the social construction of risk. The way in which radon is communicated in these spaces will ultimately determine society’s ability to understand its magnitude. In this context, media fragmentation, declining trust in the scientific sector, the rise of social media, the consolidation of web search and the recent emergence of Artificial Intelligence are all transforming the way information is accessed, produced and retrieved. Therefore, it is crucial to understand how this digital information ecosystem affects the social construction of radon risk, as this knowledge is essential for raising awareness and encouraging public engagement.


Fundación Dialnet

Dialnet Plus

  • Más información sobre Dialnet Plus

Opciones de compartir

Opciones de entorno