El avance de la electrificación y la creciente penetración de la generación renovable variable y de otros recursos energéticos distribuidos, en un contexto de mayor impacto del cambio climático, están incrementando significativamente las necesidades de flexibilidad en los sistemas eléctricos. Garantizar el equilibrio continuo entre oferta y demanda, así como mantener un suministro seguro, requiere una capacidad de respuesta más ágil ante variaciones operativas y una mayor resiliencia frente a contingencias. Este trabajo analiza el concepto de flexibilidad del sistema eléctrico, clasifica los principales recursos que pueden aportarla, examina las necesidades crecientes de flexibilidad en distintos horizontes temporales y revisa el papel de los mecanismos de capacidad en Europa como instrumentos para asegurar la disponibilidad de potencia firme. Asimismo, se evalúa la propuesta de mercado de capacidad presentada en España en diciembre de 2024.
En Europa y en España, los análisis recientes evidencian riesgos de cobertura de la demanda, incrementos en las necesidades de flexibilidad y la importancia de mecanismos de remuneración de la capacidad que aseguren la viabilidad económica de los recursos firmes. El diseño propuesto para el mercado de capacidad en España avanza en esta dirección, aunque requiere ajustes para evitar distorsiones e ineficiencias en su funcionamiento. Acelerar su implementación y coordinarla con el resto de las medidas vigentes será clave para garantizar un sistema eléctrico seguro, flexible y preparado para los desafíos de la transición energética.
Klima aldaketaren eragina agerikoa den une honetan, elektrifikazioaren eta sorkuntza berriztagarri aldakorraren eta beste energia baliabide banatu batzuen gero eta presentzia handiagoak nabarmen handitu ditu sistema elektrikoen malgutasun beharrak. Eskaintzaren eta eskariaren arteko etengabeko oreka bermatzeak eta hornidura segurua ziurtatzeak aldakuntza operatiboen aurrean arinago erantzuteko gaitasuna eta kontingentzien aurrean erresilientzia handiagoa eskatzen ditu. Lan honek sistema elektrikoaren malgutasunaren kontzeptua aurkezten du; malgutasun hori sor dezaketen baliabide nagusiak sailkatzen ditu; malgutasun behar gero eta handiagoak aztertzen ditu, hainbat denbora tarte hartuta; eta Europako ahalmen mekanismoen zeregina lantzen du, potentzia ziurraren eskuragarritasuna bermatu dezakeen tresna baita. Era berean, 2024ko abenduan Espainian aurkeztutako ahalmenaren merkatuaren proposamena ebaluatzen du.
Europan eta Espainian, egin berri diren azterketek agerian uzten dute eskaria estaltzeko arriskuak daudela, malgutasun beharrak gero eta handiagoak direla, eta ahalmena ordaintzeko mekanismoak garrantzitsuak direla, baliabide ziurren bideragarritasun ekonomikoa bermatzeko. Espainiako ahalmenaren merkaturako proposatutako diseinua norabide horretan doa, baina doikuntzak egin behar dira haren funtzionamenduan distortsioak eta efizientzia ezak saihesteko. Merkatu horren ezarpena azkartzea eta indarrean dauden gainerako neurriekin koordinatzea funtsezkoa izango da sistema elektriko segurua, malgua eta energia trantsizioaren erronketarako prestatua bermatzeko.
The advance of electrification and the growing penetration of variable renewable generation and other distributed energy resources, together with the increasing impacts of climate change, are significantly increasing flexibility needs in electricity systems. Ensuring a continuous balance between supply and demand, while maintaining security of supply, requires a more agile response to operational variations and greater resilience in response to contingencies. This study analyses the concept of electricity system flexibility, classifies the main resources that can provide it, examines the growing flexibility requirements across different time horizons, and reviews the role of capacity mechanisms in Europe as instruments to secure adequate firm capacity. It also evaluates the proposal of a capacity market presented in Spain in December 2024.
In Europe and Spain, recent analyses highlight risks regarding demand coverage, growing flexibility requirements, and the importance of capacity remuneration mechanisms that ensure the economic viability of firm resources. The proposed design for the capacity market in Spain represents a step in this direction, although it requires adjustments to avoid distortions and inefficiencies in its operation. Accelerating its implementation and coordinating it with other existing measures will be key to ensuring a secure, flexible electricity system that is prepared for the challenges of the energy transition.
© 2001-2026 Fundación Dialnet · Todos los derechos reservados