Una ciudad enamorada del teatro – Rafael Farin y el teatro judezmo en Shumen

• Autores: Michael Studemund-Halévy
• Localización: Balkania, ISSN-e 2530-9676, ISSN 2172-5535, Nº. 6, 2015 (Ejemplar dedicado a: La cultura sefardí en los Balcanes), págs. 54-71
• Idioma: español
• Títulos paralelos:
  • A city in love with the theatre. Rafael Farin and the judezmo theatre in Shumen
  • Grad zaljubljen u pozorište. Rafael Farin i ladinsko pozorište u Šumenu
• Enlaces
  • Texto completo  1    2    3  
• Resumen
  • español

    Shumen, la ciudad universitaria e industrial del noreste de Bulgaria, antes llamada Shumla, y desde 1950 a 1965 renombrada como Kolarovgrad en la Bulgaria socialista, yace en las laderas de la meseta de Shumen, a unas 60 millas del puerto de la ciudad de Varna. En la ciudad, bordeando la sureña Dobruzdha, con una gran población turca, en 1869, había viviendo allí unos 400 judíos, en 1905 había aproximadamente unas 200 familias judías viviendo, y en 1912 la población judía era de unas 1200 personas bajando a 601 en 1934 (Arditti, 1968).2 Una clara mayoría de ellos, más del 80% según el último censo que tenemos, hablaba judezmo como lengua materna. Entre 1948 y 1951, casi todos los judíos en Shumen hicieron el aliyá al Estado de Israel, quedándose solo 88 judíos. Al día de hoy solo un puñado de familias judías viven en la ciudad.

  • српски

    Šumen, severoistočni industrijski i univerzitetski grad u Bugarskoj, prethodno je nosio ime Šumla i preimenovan je u Kolarovgrad u socijalističkoj Bugarskoj (1950–1965), leži na istočnim padinama Šumenske visoravni i nalazi se na oko 100 kilometara od gradske luke Varna. U ovom gradu, koji se graniči sa regijom Južne Dobrudže sa pretežno turskim stanovništvom, 1869. godine živelo je oko treba 400 Jevreja. Godine 1905. oko dve stotine pedeset jevrejskih porodica boravilo je u Šumenu, a jevrejska populacija koja je 1912. godine brojala hiljadu i dvesta ljudi opala je 1934. godine na šest stotina jedan (Arditti, 1968). Prema najnovijem popisu stanovništva, većina njih, više od osamdeset posto, govorila je na ladinu kao maternjem. Skoro svi Jevreji u Šumenu otišli su u Izrael, dok ih je ovde ostalo samo osamdeset osam. Sada samo u ovom gradu živi samo nekoliko jevrejskih porodica.

  • English

    The northeastern Bulgarian industrial and university town Shumen – earlier called Shumla and from 1950 to 1965 renamed Kolarovgrad in socialist Bulgaria – lies on the eastern slopes of the Shumen Plateau, some 60 miles from the port city of Varna. In 1869, there were approximately 400 Jews living in the town, which borders Dobrudzha to the south where a large Turkish population resides; in 1905, ca. 200 Jewish families resided in Shumen; in 1912, the Jewish population numbered 1,200; in 1934, the number of Jewish residents declined to 601.1 A clear majority of them, more than 80% according to the latest census we have, spoke Judezmo as their mother tongue. Almost of the Jews in Shumen made aliya to the State of Israel, leaving only 88 Jews there. Currently, just a handful of Jewish families live in the city.