Ayuda
Ir al contenido

Dialnet


Juan Sebastián Elkano y Getaria: «Los escritos» del navegante y el manuscrito Abalarte

  • Autores: Fernando Txueka Isasti
  • Localización: Donostia eta Gipuzkoari buruzko azterketa historikoen buletina, ISSN 2794-0497, Nº. 56, 2023, págs. 191-228
  • Idioma: español
  • Enlaces
  • Resumen
    • español

      Este estudio aborda un acercamiento a los “escritos de Juan Sebastián Elkano”. Se ignora el paradero de la «Carta» o «Aviso» original que J. S. Elkano remitió al Emperador Carlos V desde Sanlúcar al concluir la 1.ª vuelta al mundo. Se conoce esta “Carta” de Elkano por la versión italiana de Contarini, traducida al castellano y dada a conocer por Toribio Medina en 1920. Esta exégesis en castellano ha sido la versión referencial hasta el presente.

      El 2014 se subastó en Madrid un manuscrito inédito atribuido a Elkano, que denominamos manuscrito Abalarte. Esta “Carta” fue considerada como «no original, no autógrafa, no manuscrita», y depositada en el Archivo de Indias de Sevilla.

      La investigación entrecruza y compara ambas “Cartas” y considera que el manuscrito Abalarte es posiblemente la copia original de época en castellano más antigua y conocida del Aviso o Carta que J. S. Elkano remitió a Carlos V.

      Como corolario, se exponen hipótesis plausibles sobre los papeles de Elkano en Getaria, dando a conocer «parte de un inventario» del s. XVIII, con menciones de cartas y documentos relativos a J. S. Elkano y la destrucción del Archivo de Getaria.

    • English

      This study deals with an introduction to the “writings of Juan Sebastian Elkano”. The whereabouts of the original “Letter” or “Notice” sent by J. S. Elkano to Emperor Charles V from Sanlúcar at the end of the 1st Round-the-World Tour. This “Letter” by Elkano was fi rst published in the Italian version of Contarini, translated into Spanish and released by Toribio Medina in 1920. This exegesis in Spanish has been the referential version up to now. An unpublished manuscript attributed to Elkano, which we refer to as the Abalarte manuscript, was auctioned in Madrid in 2014. This “Letter” was considered to be “neither original, signed nor handwritten”, and deposited in the General Archive of the Indies in Seville.

      The research intersects and compares both “Letters” and considers the Abalarte manuscript as possibly the oldest and best-known original copy of the period in Spanish of the Notice or Letter sent by JS Elkano to Charles V. Plausible hypotheses about Elkano’s papers in Getaria are on display as a result, publishing “part of an inventory” from the 18th century, making reference to the letters and documents related to J. S. Elkano and the destruction of the Getaria Archive.

    • euskara

      Azterlan honek Juan Sebastian Elkanoren idazkietara hurbilketa bat egiten du. Ez dakigu non dagoen J. S. Elkanok Sanlúcarretik Karlos V.a enperadoreari bidali zion jatorrizko «Gutuna» edo «Abisua», Munduari Bira eman zionean. Elkanoren eskutitz hau Contariniren italierazko bertsioagatik ezagutzen da, gaztelaniara itzulia eta Toribio Medinak 1920an ezagutzera emana. Gaztelaniazko exegesi hau orain arteko erreferentziazko bertsioa izan da.

      2014an Madrilen Elkanori egotzitako eskuizkribu argitaragabe bat jarri zen enkantean, Abalarte eskuizkribua deitzen duguna. “Gutun” hura «ez jatorrizkotzat, ez autografotzat, ez eskuizkributzat» jo zen, eta Sevillako Indietako Artxiboan utzi zen.

      Ikerketak gurutzatzen eta alderatzen ditu bi “Gutunak” eta uste du Abalarte eskuizkribua J. S. Elkanok Carlos V.ari igorri zion Ohar edo Gutunaren gaztelaniazko jatorrizko kopia zaharrena eta ezagunena dela.

      Korolario gisa, Elkanoren Getariako paperei buruzko hipotesi onargarriak azaltzen dira, eta XVIII. mendeko «inbentario baten zati bat» ezagutzera ematen da, J. S. Elkanoren gutunen eta dokumentuen aipamenak eta Getariako Artxiboaren suntsipena jasotzen dituena


Fundación Dialnet

Dialnet Plus

  • Más información sobre Dialnet Plus

Opciones de compartir

Opciones de entorno