Ayuda
Ir al contenido

Dialnet


Acerca del infrecuente origen del apellido “Bernadal”

  • Autores: José Agra Bernadal
  • Localización: Estudios mindonienses: Anuario de estudios histórico-teológicos de la diócesis de Mondoñedo-Ferrol, ISSN 0213-4357, Nº. 35, 2022, págs. 591-599
  • Idioma: español
  • Títulos paralelos:
    • The infrecuent origin of the surname "Bernadal"
    • Acerca da infrecuente orixe do apelido "Bernadal"
  • Enlaces
  • Resumen
    • español

      El toponomástico "Bernadal" es muy poco conocido en Galicia y en toda España, en general, hasta el punto de que, como topónimo, lo menciona Madoz una única vez -hápax-, como una caserío de la provincia de Lugo, ayuntamiento de Friol y feligresía de San Julián de Carballo, Como apellido está atestiguado en Marín y en Sanxenxo, pero en trance de desaparición. En este trabajo planteo la posibilidad de que estemos en presencia de un fitónimo >vernetale, con dos sufijos abundanciales -et y -ale latinos añadidos a la raíz "'wer-, con una ampliación InI > *wer~n: "agua, lluvia, río", que se impuso en la Europa meridional para designar al aliso; en galo *uerna, palabra céltica, que ha dado innumerables topónimos. Mientras que en la Europa meridional triunfó para designar este árbol la raíz *H2 wer- o bien, simplemente "'wer, sánscrito vari="agua", en Gallaecia se impuso la raíz hidronímica paleoeuropea *am- "cauce, canal", para designar al fitónimo "ameneiro", lo que explica que la raíz *wer- sea poco frecuente en Galicia. De ahí mi empeño en aclarar la entraña etimológica de ambas raíces, relacionadas con el aliso.

    • English

      The toponym "Bernadal" is veiy little known in Galicia and throughout Spain, in general, to the point that, as a toponym, Madoz mentions it only once -hapax-, as a Hamlet in the province of Lugo, municipality of Friol and the parish of San Julian de Carballo.

      As a surname it is attested in Marin and in Sanxenxo, but in the process of disappearing.

      In this paper I raise the possibility that we are in the presence of a "vernetale phytonym, with two latin abundant suffixes -et- and -ale- added to the root "wer-, with an extension InI > "wer-n: "water, rain, river", which was imposed in Southern Europe to designate the alder; in Gallic *uerna, a celtic word, which has given innumerable toponyms. While in Southern Europe the root *H2 wer- or simply *wer, sanskrit vari= "water" triumphed to designate this tree, in Gallaecia the paelo-european hydronymic root "am- "channel, channel" prevailed, to designate to the phytonym "ameneiro", which explains the root *wer- being rare in Galicia. Hence the effort to clarify the etymological essence of both roots, related to the alder.

    • galego

      O toponomástico "Bernadal" é moi pouco coñecido en Galicia e en toda España, en xeral, ata o punto de que, como topónimo, mendónao Madoz unha única vez -hápax-, como un pazo da provincia de Lugo, concello de Friol e freguesía de San Xiao de Carballo. Como apelido está testemuñado en Marín e en Sanxexo, pero a piques de desaparecer. Neste trabal!o plantexo a posibilidade de que esteamos en presenza dun fitónimo *vemetale, con dous sufixos abundanciais I et/ e I ale/ latinos, engadidos á raíz "'wer-, cunha ampliación / n / > etwer-n: "auga, choiva, río", que se impuxo na Europa meridional para designar ao amieiro; en galo "'tierna, palabra céltica, que deu innumerables topónimos. Mentres que na Europa meridional triunfou para designar esta árbore a raíz *H2 wer- ou ben, simplemente, "'wer, sánscrito vari="auga", en Gallaecia impúxose a raíz hidronímica paleoeuropea *am- "leito, canle", para denominar ao fitónimo "ameneiro", o que esclarece que a raíz "'wer- sexa pouco frecuente en Galicia. De aí o meu empeño en aclarar entraña etimolóxía das dúas raíces relacionadas co amieiro.


Fundación Dialnet

Dialnet Plus

  • Más información sobre Dialnet Plus

Opciones de compartir

Opciones de entorno